ዒራቕ እናተሃዳድአት ትኸይድ ኣላ

„ንጽባሒቱ/ Day After“ ሃደ ካብቲ ፈንጂታት ኣብ ምእላይ ዝርከብ መደባት እዩ ©dpa

ምእላይ ፈንጂታት ነቶም ዓዶም ገዲፎም ሃዲሞም ዝነበሩ ንምምላስ የተባብዕ

ፈንጅታትን፡ ብውልቀ ሰባት ዝተሰርሐ ባርዓትን (IEDs)  ብዳዕሽ (IS) ዝተደጎለ ኮይኑ፡ ሓደ ሓደ ግዜ ኣብ ዘይትግምቶ ቦታታት ይጸንሕ። ነባሮ እቲ ቦታ ክምለሱ ንምኽኣል ጀርመን ነዞም ሓደገኛታት ባርዓት ኣብ ምእላዮም ንኣለይቲ ወፍርታት ብምሕጋዝ ትተሓባበር።

ቅድሚ እቲ ፈንጂታት ምእላዩ ኩነታት ብጣዕሚ ኣስጋኢ ኔሩ። ሓንቲ ስድራቤት ንገዝኣ ምስ እትምለስ፡ መዓልታዊ ልሙድ ንጥፈታቶም ከም ትሬቶ ኮመዲኖ ምኽፋት ኮነ መጻወቲ ምልዓል፡ ሓደገኛን ኣጽናቲ ዝኾነን ባርዕ ክትኮስ ይኽእል እዩ። ድምጺ እዚኦም ባርዓት ኣብ ሙሉእ እቲ ሃገር ይስምዑ ኣለዉ።  ሳንኬሎ ማይ፡ ኣረጊት ፊስቶታት፡ ተገምጢሉ ዝጸንሕ ሰሓኒታት፡ ካብ መኪና ዝወደቐ መውጽኢ ቲኪ ቱቦ መኪናታት – ኩሉ ካብ ሓደጋ ብጥንቃቐን ምስትውዓልን ክርአ ኣለዎ።

ዕላምኦም ሰባት ንዝምለሱሉ ዕድል ንምጽንካር ምክብባድን ዝኣለመ ተግባር  እዩ …

ኣብ ምጽርራይ ናይተን ዓሚ ዳዕሽ ዝተሳዕረለን ኣብ ምዕራብ ዒራቕ ዝርከባ ከተማታት ፋሉጃህን ራማዲን፡ ቅድሚኡ ተራእዩ ዘይፈልጥ መጠን ዘይብሉ ዝቑጽሩ ፈንጅታት ተባሪዑ። ካብ 100 ንላዕሊ ሲቪላውያን ሰባት ሞይቶም፡ ካብ መጠን ንላዕሊ ብዙሓት ምጽራይ ዘካይዱ ዝነበሩ ክኢላታት እውን ተቐቲሎም፡፡

„ውጻእ-መዓት-ሰባት“ ናብ ሞሱል ይምለሱ

ምምላስ ሃገራዊ ሰራዊት ዒራቕ ናብ ሞሱል ©dpa

ኣብ ገለ ክፋል ሰሜን ዒራቕ፡ ኣብ ከተማ ሞሱል፡ ንኣለይቲ ፈንጂ ሞያውያን ተመሳሳሊ ኩነት ይጽበዮም ኣሎ። ብወገን ምዕራብ እታ ከተማ፡ ዳዕሽ ስጋብ መወዳ እታ ተሸኪዖም ተሓቢኦም ኔሮም። ግን 2017 ሃገራዊ ሰራዊት ዒራቕን መሻርኽቶምን ምዕራብ ሞሱል ደጊሞም ነጻ ከውጽእዋ ክኢሎም። ኣብ ዝመጽእ ግዜ፡ ተቐማጦኣ ክምለሱ ክኽእሉ እዮም – እዚ ግን ድሕሪ ፈንጂታት ምእላይ እዩ።

ብጣዕሚ ብዙሕ ስለ ዝኾኑ፡ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተር ጀርመን፡ ምስ ካልኦት ወሃብቲ ረድኤት ሃገራትን ሕቡራት መንግስቲታትን ነቲ ከባቢ ከጻርዩ ምስ ዝኽእሉ ተልመዴን ካምፓኒታት ዝሰርሕዎም ፈንጅታት ኣለይቲ/ improvised explosive devises (IEDs) ዝበሃሉ፡ ኣብ ከቢድን ጽንኩርን ዝኾነ ኩነት ባዕሎም እናጻረዩ፡ ንደቂ እቲ ቦታ እውን በዚ ክምልምልዎም ይፍትኑ። ሰራዊት ነቲ ሰፈር ነጻ ምስ ኣውጽእዎ፡  ፈለማ ዝረግጽዎ ንሳቶም ስለ ዝኾኑ፡ በዚ ምኽንያት ንነብሶም „ውጻእ-መዓት/The day after People„ ኢሎም ይሰምይዋ።

ብመደብ ዝተተኽለ ፈንጂ፡ በመጽናዕቲ ክእለ ኣለዎ

ሰባት ክምለሱ ከተኽእል ፈንጂ ምእላይ – ሓደ ካብቲ ኣገዳሲ ስርሓት እዩ ©dpa

„ፈንጂ ኣብ ምእላይ ተመኩሮ ዘለዎም ኣብ ሙሉእ ዓለም ዝሰርሑ ሞያውያን ኣባላት ጋንታና እዮም“ ይብል ኣቦ መንበር ‚ያኑስ ግሎባል ኦፐራሽንስ ድፉስ ቲም (Janus Global Operations dfuse-team) እታ ኣብ ራማዲን ኣብ ፋሉጃህን ተመኩሮታት ዝደለበት፡ ሕጂ ድማ ኣብ ሞሱል ትሰርሕ ዘላ፡ ናይ ኣመሪካ ካምፓኒ። „ኩሎም ከምዝሕብርዎ፡ ኩነታት ናይ ዒራቕ ብኣብ ካልእ ቦታ ኣጋጢምዎም ዘይፈልጥ ደረጃ ፍሉይን ጽንኩርን ዝተሓላለኸን ኩነታት ኢሎም ይገልጽዎ“። ምስፍሕፋሕ ብዝሒ ፈንጂታት ምስትዕዘብ፡ ብውልቀ ኣባላት ዳ ዕሽ ጥራይ ዝተነዝሐ ከምዘይኮነስ፡ ብረቂቕ ብዝተጸንዐን ካብ ዝለዓለ ደረጃ ዝተዋህበ መምርሒን ሙኻኑ ትግንዘብ። „ኣቡኡ ፈንጅታት IED ብዝለዓለ ቁጽሪ ተዳልዩ ዝመጸ፡ ምትካሉ ጥራይ ዘድልዮ ዝነበረ እዩ ዝመስል“ ክብል ይሕብር ጋዜጠኛ ዳቪድ ጆንሶን፡ ምክትል ፕረዚደንት ናይ ያኑስ ግሎባል ምዕባሌታት። እቲ ፈንጅታት፡ ንወትሃደራዊ መስርሓት ጥራይ ኣይኮነን  ተሰሪሑሉ፡ እንታደኣ ንፖሊትካዊ መስርሓት እውን እዩ። „ንሱ ድማ ሰባት ናብ ዓዶም ምምላስ ንምዕንቃፍን፡ ድሕሪ ምስዓር ዳዕሽ፡ ነቲ ኩነታት ንኸይረጋጋእ ዝወጠነ እዩ።“ ስለዚ ግዜ ከየጥፋእካ ብሙሉእ ዓቕምታት ክጸዓር ዘለዎ፡ ብዝቐልጠፈ ነቲ ፈንጂታት ኣሊኻ፡ ሃዲሞም ዝነበሩ ሰባት ዓዶም ክምለሱ ምግባር እዩ።