ጋምብያ ዜጋታታ ናይ ምስጓግ ውዕል ምስ ጀርመን ተፈራሪማ ድያ?

ፌደራላዊ ፕረዚደንት ፍራንክ-ቫልተር ሽታይንማየር ምስ ፕረዚደንት ጋምብያ ኣዳማ ባሮው ©dpa

መዓከን ዜናታት ከምዝሕብርኦ ናይ ጀርመን ፕረዚደንት ፍራንክ-ቫልተር ሽታይንማየር ምስ ናይ ጋምብያ ፕረዚደንት ኣዳማ ባሮው 1:500  ዜጋታት ጋምብያ ካብ ጀርመን ናብ ጋምብያ ናይ ምምላስ ውዕል ተፈራሪሞም ዝብል ሓበሬታ ትኽክል ኣይኮነን። ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስትሪ ጀርመን ኮነ ናይ ፕረዚደንት ኦፊስ ክልቲኦም፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ውዕል የለን ክብሉ ሓቢሮም። ብተወሳኺ ናይ ጋምብያ ናይ ሓበሬታ ሚኒስትር ደምባ ጃዎ ብወገኑ ጋምብያ ከምዚ ዝኣመሰለ ዝተመልሱ ዜጋታት ጋምብያ ናይ ምቕባል ውዕል ከምዘይፈረመ ኣረጋጊጹ።

ናይ ጀርመን ፕረዚደንት ፍራንክ-ቫልተር ሽታይንማየር ሓደ ካብቶም ቀዳሞት መራሕቲ ኦይሮጳውያን ሃገራት ንጋምብያ ድሕሪ መረጻ ምክያዱ ከይዱ እዩ። ታሕሳስ ዕለት 13. ን 14. ክበጽሕ ብምኻዱ ጀርመን ሃገር ኣብ ልዕሊ እቲ ዝተካየደ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዘለዋ ክብሪ ገሊጹ፡ ኣብ ምርግጋእ ንኽተሓጋገዝ ዘለዎ ፖለቲካዊ ድሉውነት እውን ኣርእዩ። ናይ ጀርመን ፕረዚደንት ምስ ኣዳማ ባሮው ዝተፈራረሙ ሰባት ናይ ምምላስ ወይ ውን ናይ ምስጓግ ውዕል ኣይኣተዉን።

ኣብ ዝተፈላለየ መዓከን ዜናታት ሰባት ናይ ምምላስ ዝምልከት ዝዝርጋሕ ወረ ሓሶት እዩ። እኳ ደኣ ብኣንጻሩ ክልቲኦም ፕረዚደንትታት ምጣኔ ሃብታዊ ድንፋዔን ፖለቲካዊ ዕርቅን ዝምልከቱ ኣርእስትታት ተዛትዮምሎም።

ዑደት ፌደራላዊ ፕረዚደንት ፍራንክ-ቫልተር ሽታይንማየር ኣብ ኣማዱ ባሳንግ ጆባርተ  – ቤት ትምህርቲ ሙዚቃ ኣብ ባንጁል ©dpa

ብጃምላ ምስጓግ ደው ይበል

ስደተኛታትን ተጉዓዝትን ዝምልከት ኣርእስቲ ኣብቲ ኣጀንዳ ኔሩ እዩ። ኣብት ናይ ጋምብያ ናይ ምልመላ ቴክኒካል ኢንስቲቱት፡ (the Gambia Technical Training Institute) ናብታ ሓንቲ ካብተን ዓበይቲ ናይ ስልጠና ሰንተራት እታ ሃገር ዑደት ብምግባር፡ ፕረዚደንት ኣብዚ ቀረባ ግዜ ምስቶም ንዓዶም ዝተመልሱ ስደተኛታት ተራኺቡ። ተመለስቲ ንሰማዕቲ ናብ ኦይሮጳ ክስደዱ እንከለዉ ዘጋጠምዎም ሓደጋታት ገሊጾምሎም፡ ኣብ ሃገሮም ዝሓሸ ትምህርትን ሞያዊ ምልመላን ክረኽቡ ዘለዎም ተስፋ እውን ገሊጾም። ፕረዚደንት ባሮው ናይ ገዛእ ርእሱ ውልቃዊ ናይ ኦይሮጳ ተመኩሮታት ገሊጹ፡ መንእሰያት ኣብ ጋምብያ ኮይኖም ሃገሮም ኣብ ምህናጽ ግዲኦም የበርክቱ ብምባል ውን ኣተባቢዑ።

ካብ ጀርመን ናብ ጋምብያ ብጃምላ ምስጓግ ኣርእስቲ ዘተ ኮይኑ ወይ ውን ኣብ ውዕል ኣትዩ ኣይፈልጥን፡. 2017 ጀርመን ገለ ናይ ዑቕባ ሓተትኦም ዝተነጽገ ሰባት ናብ ጋምብያ መሊሳ፡ ኩሎም ድማ ካብ ፌደራላዊ ምሕደራ ባደን-ቩርተምበርግ ነበሩ። ካብዚ ብምብጋስ ድማ እዮም ናይ ምስጓግ ውዕላት ጌሮም ብማለት ጸረ ምስጓግ ሓተቲ ዑቕባ ስደተኛታት ዝምልከት ተቓውሞታት ኣብ ጀርመን ተባሪዖም። ነቲ ጭብጥታት ኣብ ግምት ድሕሪ ምእታው ግን ኣብ ዓሚቕ ጌጋ ተረድኦ ዝተሞርከሰ ሙዃኑ በሪሁ። ሓፈሻዊ ሰባት ምስጓግ ዝምልከት ኣብ መንጎ እዘን ክልተ ሃገራት ዝተገብረ ውዕል ኣይነበረን፡፡ ንጋምብያ ዝምልከት ኮነ ብሓፈሽኡ ካልኦት ወጻእተኛ ስደተኛታትን ናብ ጀርመን ዝመጹሉእን ሃገራት ዝምልከት ኣይነበረን። ጀርመን ግፍዒታት ንዘጋጠሞም ኮነ ሃደንን ግፍዕን ከጋጥሞም ይኽእል እዩ ንዝበለቶም ወጻእተኛታት ዑቕባ ተረጋግጸሎምን ኣብዚ ንኽቅመጡ መሰል ትህብን፡ ዝተነጽጉ ሓተቲ ዑቕባ ግን ኣማራጺ የብሎምን፡ ናብ ሃገሮም ክምለሱ ይግደዱ እዮም።